سبک دلبستگیِ» کودک به مادرش چه تاثیری بر روابط او در بزرگسالی میگذارد؟
🔴 طبق نظریۀ «دلبستگی» سه سبک اصلی دلبستگی وجود دارد: آدمهایی که «دلبستگی ایمن» دارند و فکر میکنند دیگران بهطور کلی قابل اعتمادند؛ آدمهایی که «دلبستگی اضطرابی» دارند و بهدنبال روابط نزدیک میگردند ولی بدبیناند که مبادا دیگران به آنها صدمه بزنند و به همین خاطر مدام بهدنبال اطمینان خاطر هستند؛ آدمهایی که سبک «دلبستگی اجتنابی» دارند و دچار ترس از ترک شدن هستند و به همین خاطر نمیگذارند دیگران بیش از حد به نزدیک آنها شوند.
🔴 برداشتی اشتباه و رایج این است که «سبک دلبستگیِ» فرد در کودکی و بر اساس ارتباط با مراقبان اولیه، بهویژه مادر، بنانهاده و تثبیت میشود و از آن به بعد بهطور حتم در همۀ روابط خود را نشان میدهد.
🔴 اولینبار در دهۀ ۱۹۵۰، جان بالبیِ روانشناس اصطلاح «دلبستگی» را برای توصیف پیوند میان نوزاد و مادر به کار برد. ایدۀ بالبی این بود که سبک دلبستگیِ کودک به مادر مدلی برای روابط بعدی او خواهد بود و تأثیر تربیت مادر یا پیامدهای ناتوانی او در این کار همیشگی است. تحقیقات بعدی ایدۀ بالبی را زیر سوال برد و نشان داد واقعیت پیچیدهتر از این برداشت است: سبک دلبستگی ثابت نیست، بلکه گرایشی است که در روابط مختلف متفاوت است و، بنابراین، روابط آن را دائماً تغییر میدهند.
🔴 گروهی از محققان میگویند: پیوند مادر و نوزاد بهتنهایی تعیینکنندۀ سلامت روابط آیندۀ کودک نیست؛ کودکان علاوه بر والدینشان از انواع ارتباطات تأثیر میپذیرند. از نظر آنها میان سبک دلبستگی کودکی و بزرگسالی همبستگی کمی وجود دارد.
🔴 معنای این حرف این نیست که نظریۀ دلبستگی چرند است. بزرگسالان واقعاً به یکی از سبکهای دلبستگی گرایش دارند. ولی این گرایش تحت تأثیر چیزهای مختلفی است، و معنایش این است که اگر کودکیِ دشواری داشتید، محکوم به نابودی نیستید. با اینکه محققان پیشین به سبکهای دلبستگی مجزا معتقد بودند، تحقیقات جدیدتر نشان داده است آدمها نه در یک سبک دلبستگی مشخص، بلکه روی یک طیف قرار میگیرند. بیشتر آدمها روی این طیف فاصلۀ زیادی با هم ندارند.
🔴 به همین جهت برخی محققان بهجای «سبک» دلبستگی، از «جهتگیری» دلبستگی استفاده میکنند تا از القای اینکه گرایش فرد نوعی صفت شخصیتی است اجتناب کنند.
🔴 امیر لوین، دانشپژوه علوماعصاب و روانپزشک دانشگاه کلمبیا، معتقد است جهتگیری دلبستگی را میتوان مدلی کارکردی از جهان در نظر گرفت: مجموعهای از باورها که مدام به بوتۀ آزمایش گذاشته میشوند. این باورها عمدتاً برخاسته از تعاملاتی است که تا کنون با جهان داشتهاید، ولی تعاملات بعدی نیز به انتظارات شما شکل میدهد و معنایش این است که مدل کارکردیِ شما مدام تکامل پیدا میکند.
🔴 جهتگیریِ دلبستگی پیچیده است، تعاملی است ادامهدار بین جهان بیرونی و درونی، بین شرایط و برداشت افراد از آن. تفکیک بین این دو میتواند دشوار باشد. مثلاً وقتی کسی با دلبستگی اضطرابی دست و پنجه نرم میکند، بیشتر به نشانههای پذیرفته نشدن توجه میکند تا نشانههای پذیرفته شدن. ولی دانستن اینکه شاید مدل کارکردیتان با واقعیت همخوان نباشد و امکان تغییر داشته باشد و خودتان هم مایل به تغییردادن آن باشید، میتواند مؤثر باشد. یک پژوهش نشان داد همین که بخواهید فردی ایمنتر باشید، با تغییر واقعی به آن سمت ارتباط دارد.
🔴 آنچه خواندید مروری کوتاه است بر مطلب «سبک دلبستگی کودکان به والدين تأثير چندانی بر روابط بزرگسالیشان ندارد» که در شمارۀ بیستوهفتم مجلۀ ترجمان علوم انسانی منتشر شده است. این مطلب نوشتۀ فِیت هیل است و محمدحسن شریفیان آن را ترجمه کرده است. برای خواندن نسخه کامل این مطلب میتوانید شمارۀ ۲۷ مجلۀ ترجمان را از لینک زیر خریداری کنید: https://tarjomaan.com/shop/product/mag27/ @tarjomaanweb
+ نوشته شده در چهارشنبه ۱۴۰۲/۰۵/۱۱ ساعت 23:50 توسط عبدالله رضایی
|