به قلم فرزاد نسیمی پور


⭐️چند روز پیش هشتمین سالگرد زلزله مهیب و ویرانگر سرپل ذهاب بود. ۲۱ آبان برای بیشتر مردم ایران یک روز عادی مثل روزهای دیگر است اما برای مردم سرپل ذهاب یادآور یک رخداد تلخ و هولناک است. اگرچه هشت سال از آن زمان گذشته است و تب و تاب ها فرونشسته است اما به هر صورت این روز و اتفاقات بعدی آن، بخشی از تاریخ همیشگی سرپل ذهاب خواهد ماند. زلزله سرپل ذهاب از آن جهت تاریخی است که یک متغیر مهم در سرنوشت شهر سرپل ذهاب بوده و هست. آن طور که اطلاعات تاریخی ما گواهی می‌دهد، سرپل ذهاب در زمان گذشته حداقل دوبار در معرض زلزله های ویرانگر قرار گرفته است. یک بار در قرن چهارم هجری و بار دیگر در قرن ششم هجری، سرپل ذهاب زیر ضرب زلزله های سخت قرار گرفته است. اگرچه بر طبق برآوردهای تاریخی، زلزله دوم بسیار ویرانگرتر بوده است و در زیست گاه عمومی، تغییرات ملموسی ایجاد نموده است.

✅به نظر می رسد هر عامل یا رویدادی که مسیر یک ارگان زنده یا غیر زنده را تغییر دهد، محدودیت های ساختاری بر آن تحمیل کند و تاثیرات دراز دامن و عمیقی بر آن بر جای بگذارد، شایسته عنوان تاریخی است. از این نظر زلزله آبان ۹۶ یک رویداد تاریخی محسوب میشود و قابلیت آن را دارد که به عنوان یک مقوله تاریخی ممتد به آن نگاه کرد و با توجه به رویکردهای مختلف به بررسی جوانب آن پرداخت.

✅از طرف دیگر با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و زندگی بر روی گسل های فعال، احتمال وقوع زلزله زیاد است و هنر ما کنار آمدن با حوادث طبیعی از جمله زلزله برای به حداقل رساندن آسیب ها است. هر یک از زلزله های رخ داده در ایران قابل بحث و ارزیابی جداگانه است. درست است که زلزله ها پیامدهای عمومی یکسانی را رقم می زنند اما با توجه به ویژگی های خاص محیطی و اجتماعی ، تمایزات قابل توجهی را هم به معرض نمایش می‌گذارند‌ از این جهت باید زلزله ها را وقایعی منحصر به فرد دانست و آن ها را مورد ارزیابی های ساختاری و واکاوی روشمند تاریخی قرار داد.

✅با این اوصاف در ارتباط با زلزله سرپل ذهاب نباید صرفا به مراسم گرامیداشت بسنده کرد بلکه بازخوانی سالیانه زلزله سرپل ذهاب و تحولات پس از آن ضرورت دارد. اقدامات و مداخلات صورت گرفته در جریان زلزله سرپل ذهاب با تمام نقاط قوت و ضعف آن یک تجربه مدیریت بحران است و تجربه های مستند شده آن را می توان آسیب شناسی کرد و در گره گشایی و تسهیل بحران های آینده از آن بهره برداری کرد. بنابراین لازم است هر ساله با موضوع تهدید ها و فرصت های زلزله سرپل ذهاب در محورهای فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، بازسازی، روانی، حقوقی و... همایشی علمی درخور برگزار کرد. برگزاری همایش علاوه بر ارتقای ضریب توجه به سرپل ذهاب ، موجبات تبادل تجربه ها میگردد و همچنین زنگ خطری برای آمادگی و مقابله با احتمالات آینده خواهد بود.

@abannewss